ابو القاسم سلطانى

194

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

( 13 * ) - رمد ، التهاب الملتحمه ، ورم ملتحمه Conjunctivitis ( 14 * ) - در اصل فقاح الارض ( 15 * ) - مشناله Mashnalla واژه قديمى است امروزه آن را Manzanilla مىنامند ( 16 * ) - صحيح آن Khamaimelon ( 17 * ) - صحيح آن Kamaimelis ( 18 * ) - واژه‌هاى كركاش ، رجل الدجاجه ، اقحوان ، اقحوان العرب ، بابونج ابيض در كشورهاى عربى به Matricaria chamomilla و اسامى بابونق ، بابونج العطر ، بابونج عطرى به Anthemis nobilis L اطلاق مىگردد كه همان اسامى قديمى است و ابن بيطار به‌طور واضح اين دو گياه را از يكديگر تفكيك نموده است . ( 19 * ) - تشنج - اسپاسم ( 20 * ) - نفخ طبلى شكم ، استسقاى طبلى ، استسقاء يابس ، انتفاخ البطن ، بطل البطن ، حبط Meteorism , Metiorismus , Tympanites ، اتساع طبل مانند شكم ، نفخ روده در اثر تراكم گاز ( 21 * ) - ذوسنطاريا ، زحير ، زحار Rheum ventris , Dysentery اسهال خونى Code - 529 بهار ( بهار البر ) Anthemis tinctoria L گياهى است 2 ساله يا چند ساله داراى ساقه محكم ، بلند ، ايستاده ، ساده يا منشعب به بلندى 20 تا 60 سانتيمتر ، برگ‌ها داراى كركهاى بلند ، روى هم خوابيده ، دراز ، پهن با تقسيمات شانه‌اى عميق ، قطعات آن پهن دراز ، كاپيتولهاى گل داراى گل‌هاى زبانه‌اى زردرنگ است كه بر خلاف ساير Anthemis ها به رنگ گل‌هاى لوله‌اى مىباشد و وجه تسميه بابونه زرد به همين جهت مىباشد ، گل‌ها مجتمع در كپه‌هاى بزرگ با پايه‌اى بلند مىباشد گياه به حالت وحشى در سنگلاخهاى آفتاب رو در نواحى غربى آسيا و جنوب غربى اروپا مىرويد ميوه آن سفيدرنگ و داراى 5 خط مىباشد ديوسكوريد اين گياه را بفثلمن 1 * ناميده و اصطفن و حنين و ساير پزشكان سنتى آن را بهار ناميده‌اند وى مىنويسد : بفثلمن عين البقر است برخى آن را قخلن 2 * ناميده‌اند گياه داراى ساقه نازك برگ آن شبيه به رازيانه و گل آن زرد و از گل بابونه بزرگتر است و شبيه به چشم گاو مىباشد لذا آن را بفثلمن ناميده‌اند و در مدن 3 * مىرويد . كوبيده گل آن با موم و روغن 4 * آماس‌هاى بلغمى و سختيها را تحليل مىبرد برخى تصور كرده‌اند كه اگر مبتلا به يرقان در حمام از آن بخورد بعد از خروج از آبزن رنگ او زيبا مىشود ( تت دياسقوريدوس م - 3 - 132 ص 300 ) . جالينوس در ششم گويد گل آن از گل بابونه بزرگتر و خاصيت تحليل‌برندگى آن بيشتر از بابونه است و مخلوط آن با موم و روغن آماس‌هاى سخت را درمان مىكند . . . ( جامع مفردات ج 1 - 121 ) . بهار را عين البقر خوانند وى آماس‌هاى سخت بگشايد . . . و قوت او چون قوت كافور اسپرم است ( ابنيه 67 ) .